Boek Nederlands

Voorbij het geheugen : een familiegeschiedenis

Maria Stepanova (auteur), Jan Robert Braat (vertaler)

Voorbij het geheugen : een familiegeschiedenis

Maria Stepanova (auteur), Jan Robert Braat (vertaler)
Genre:
Wanneer Maria Stepanova op zoek gaat naar de geschiedenis van haar joods-Russische familie stuit ze op dokters, architecten, bibliothecarissen, accountants en ingenieurs die voorbestemd waren om slachtoffer te worden van vervolging en onderdrukking. Gek genoeg overleefde iedereen de verschrikkingen van de twintigste eeuw. Stepanova’s voorouders waren stuk voor stuk onopvallende figuren die in een
Titel
Voorbij het geheugen : een familiegeschiedenis
Auteur
Maria Stepanova 1972-
Vertaler
Jan Robert Braat
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Russisch
Oorspr. titel
Pamjati pamjati
Uitgever
Amsterdam: De Bezige Bij, 2019
458 p. : ill.
ISBN
9789403150307 (hardback)

Beschikbaarheid en plaats in de bib

Besprekingen

Alles rijmt

De Russische schrijfster Maria Stepanova gaat in Voorbij het geheugen op zoek naar een vorm voor haar familiememoir. Ze laat de metaforen schitteren.

Tegen het eind van haar boek vraagt een bevriend historicus aan Maria Stepanova waarover het eigenlijk gaat. 'Ik begon het uit te leggen', zegt ze. 'Ah', antwoordt hij, 'zo'n boek waarin de auteur de wereld afreist op zoek naar zijn wortels, daarvan zijn er tegenwoordig veel.'

Zo'n boek is het niet geworden, integendeel. Het thema van Voorbij het geheugen is hoe wij met het verleden omgaan. Daarvoor heeft Stepanova geen gedetailleerde kroniek van haar eigen familie nodig. Ze beweert trouwens dat haar familie niet spectaculair genoeg is om er uitvoerig over te vertellen, maar dat klopt niet. Haar Joodse afkomst in Rusland is al een verhaal op zich; haar overgrootmoeder werd door de tsaar in de gevangenis geworpen; haar grootmoeder was arts in Stalins tijd, toen alle Joodse artsen per definitie staatsvijanden waren en zij was bevriend met Sarra Sverdlova, de zus van commissaris Sverdlov, een van de eerste leiders van de Sovjet-Unie.

Hier eindigt Stepanova's verhaal en b…Lees verder

'Leef interessant!' werd nooit een familiemotto

De Russisch-Joodse familie van Maria Stepanova leefde in de 20ste eeuw geen bijzonder leven.

Dichter Maria Stepanova (1972) is tien als ze voor de eerste keer besluit dit boek nog niet te schrijven, maar wel begint ze dan op enveloppen en systeemkaartjes de flarden van haar Joods-Russische familiegeschiedenis neer te krabbelen. Compleet zal haar verhaal helaas nooit worden, want het aantal mensen dat haar kan vertellen hoe het geweest was, slinkt of heeft daar, zoals haar ouders, steeds minder behoefte aan; haar vader verbiedt haar zelfs uit zijn brieven te citeren. En dan niet, zoals u wellicht denkt, omdat zijn belevenissen of herinneringen te gruwelijk voor woorden zijn: op een bij Leningrad gesneuvelde achteroom na heeft haar familie gek genoeg alle verschrikkingen van de twintigste eeuw overleefd, al was het soms kielekiele. Nee, Stepanova's vader wil de schelmenstreken uit zijn brieven niet gepubliceerd zien, omdat ze bedoeld waren om zijn familie te vermaken; niet om van waarheid te getuigen. Dan beseft Stepanova dat ze al die jaren vooral bezig is geweest met zichz…Lees verder