Boek
Nederlands

Klara en de zon : roman

Kazuo Ishiguro (auteur), Peter Bergsma (vertaler)
In een toekomstige wereld probeert een op zonne-energie werkende 'kunstmatige vriendin' een ziek meisje te redden, waarbij ze haar plichtsbesef ver doorvoert en de wereld om haar heen niet altijd goed interpreteert.
Titel
Klara en de zon : roman
Auteur
Kazuo Ishiguro
Vertaler
Peter Bergsma
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Engels
Oorspr. titel
Klara and the sun
Uitgever
Amsterdam: Uitgeverij Atlas Contact, 2021
349 p.
ISBN
9789025470029 (paperback)

Andere formaten:

Andere talen:

Besprekingen

Wat maakt een mens tot mens?

Voor zijn achtste roman bedacht Kazuo Ishiguro dystopische sciencefiction, maar hij is meer geïnteresseerd in fundamentele zijnsvragen dan in het universum dat hij creëert.

Voor het eerst sinds hij in 2017 de Nobelprijs won, publiceert Kazuo Ishiguro een roman. Klara en de zon borduurt verder op thema's die hij eerder aansneed in De rest van de dag en Laat me nooit alleen: opnieuw onderzoekt hij wat het betekent om mens te zijn, wat het betekent om lief te hebben, en opnieuw laat hij een personage terugkijken op een leven. Naar eigen zeggen schrijft hij dan ook steeds hetzelfde boek. 'Je blijft het doen, dichter en dichter komend bij wat je echt te zeggen hebt', vertelde hij in een interview met The Guardian.

Stofzuiger

Worden er ooit robots geproduceerd die niet meer te onderscheiden zijn van de mens? Het is een vraag die ons al decennialang in gelijke mate angst inboezemt en fascineert. Het unheimliche idee dat we het verschil niet meer zouden zien was het uitgangspunt van Philip K. Dicks Do androids dream of electric sheep?, het boek uit 1968 waar Ridley Scott zijn film Blade runner op baseerde, van de tv series Real humans en Westwor…Lees verder

Liefhebben als een robot

Kazuo Ishiguro verplaatst zich in zijn nieuwe roman in de robot Klara en roept boeiende vragen op over wat het betekent om mens te zijn. Klara is dat duidelijk niet, en toch ga je van haar houden.

'Ben je eigenlijk wel een gast? Of moet ik je als een stofzuiger behandelen?' Als die vraag halverwege Kazuo Ishiguro's Klara en de zon wordt gesteld aan de verteller, is zij voor de lezer al zoveel meer dan een robot dat zo'n rechtstreekse vergelijking met een apparaat naar en onrechtvaardig klinkt. Maar Klara neemt geen aanstoot aan de vraag, waarvan ze de onbeschoftheid niet helemaal begrijpt. Ze gelooft dat ze veel gevoelens heeft, ze leert zelfs dat gevoelens complex kunnen zijn, maar ze voelt en denkt niet zoals een mens.

Het knappe van Ishiguro is dat hij dat duidelijk laat zien en je toch zover krijgt te houden van een wezen dat beslist geen mens is, ook niet in de roman zelf: robots zoals Klara mogen op mensen lijken, ze blijven herkenbaar als robot. Klara is een KV, een kunstmatige vriend. Liefhebben en dienstbaar zijn is haar opdracht, robots als zij worden gemaakt om de eenzaamheid van kinderen te bestrijden. Het verhaal speelt in een nabije toekomst waarin kinde…Lees verder

Een leeglopende batterij lezersgeduld

BOEKENBAL

Over één ding kan men het eens zijn: Kazuo Ishiguro is qua thematiek en stijl één van de veelzijdigste auteurs van onze tijd, van de fantasysage ‘Vergeten reus’ tot zijn hyperrealistische bezinning rond deugdzaamheid en spijt in ‘De rest van de dag’ (befaamder als de verfilming ‘The Remains of the Day’). Hoe breed zijn literaire horizon ook reikt, een constante is de verfijnde maatschappijkritiek en ‘een sterke emotionele kracht waarin de afgrond onder ons denkbeeldig gevoel van verbondenheid met de wereld wordt gelegd’, aldus het Nobelprijscomité dat de Japans-Engelse schrijver in 2017 bekroonde. Met zijn eerste roman na de prijs der prijzen diept Ishiguro opnieuw de verontrustende sfeer op van het dystopische ‘Laat me nooit alleen’, waarin leerlingen met wel heel sinistere doeleinden in een kostschool worden grootgebracht. Ook in ‘Klara en de zon’ treffen we een beklemmende …Lees verder

De titelfiguur, tevens ik-verteller, in de nieuwe roman van de Nobelprijswinnaar van 2017 is een ‘kunstmatige vriend’, een zeer geavanceerd product van kunstmatige intelligentie. Klara wordt de KV van het meisje Josie, dat ziek blijkt te zijn. De op zonne-energie ‘werkende’ Klara, getraind om dienstbaar te zijn, wil helpen Josie beter te maken en vertrouwt daarbij vooral op de kracht van de zon. Evenals eerdere vertellers bij Ishiguro interpreteert Klara dingen echter niet goed en voert ze haar plichtsbesef (te) ver door. Ishiguro maakt veel werk van het oproepen van een toekomstige wereld, zonder zaken echt toe te lichten. Dat had wat korter gekund en er zijn wat losse eindjes in het geheel, maar uiteindelijk is dit geen hardcore sciencefiction, wel een roman over vertrouwde Ishiguro-thema’s als vriendschap, (angst voor) eenzaamheid, plichtsbesef en (ouderlijke) liefde, waarin de auteur onderzoekt wat het betekent om een mens te zijn. Dat je als lezer ontroerd raakt door het lot van …Lees verder

Pygmalion en de robot

In Klara en de zon, zijn eerste roman sinds hij de Nobelprijs won, laat Kazuo Ishiguro ons houden van een robot.

De 66-jarige Kazuo Ishiguro, die in 2017 de Nobelprijs voor Literatuur won, zei eens in een interview dat hij bij het schrijven pas op het laatste moment de wereld bedenkt waarin de verhalen zich afspelen. Eerst is hij lange tijd bezig met het bedenken van de thema's die hij wil verkennen, de vragen die hij wil onderzoeken. Zoals: hoe leef je als je weet dat je leven niet lang zal duren? Of: wat is het nut van herinneren? Pas daarna, als hij dit voor zichzelf heeft uitgedacht, buigt hij zich over het universum waarbinnen deze vragen het best onderzocht kunnen worden.

De ironie is dat het bij zijn laatste romans toch steeds het universum is dat in eerste instantie de aandacht trekt. Laat me nooit alleen (2005) gaat over de vriendschap tussen drie klonen op een kostschool, die leven met als doel hun organen te doneren aan mensen. Verborgen reus (2015) speelt zich af in een fantasywereld met trollen en draken, waar een dichte mist hangt die het geheugen van de mensen vertroebel…Lees verder

Over Kazuo Ishiguro

CC BY 2.5 - Foto van/door Mariusz Kubik, http://www.mariuszkubik.pl

Kazuo Ishiguro - roepnaam Ish of Ishy (Nagasaki, 8 november 1954) is een Japans-Engels auteur die onder meer de Booker Prize won en in 2017 de Nobelprijs voor Literatuur kreeg toegekend.

Hoewel Ishiguro in Japan werd geboren, groeide hij vanaf zijn vijfde op in Guildford. In Engeland haalde hij in 1978 zijn bachelorgraad aan de Universiteit van Kent en twee jaar later een master creatief schrijven aan de University of East Anglia in Norwich.

Literaire prijzen

Naast de Booker Prize voor zijn derde boek The Remains of the Day (1989), won Ishiguro eerder in 1986 de Whitbread Prize, voor zijn tweede boek An Artist of the Floating World. In 1998 kreeg hij de Chevalier de l'Ordre des arts et des lettres uitgereikt door het Franse Ministerie van Cultuur. In 2017 won hij de Nobelprijs voor Literatuur. De jury loofde met name zijn emotionele kracht. Men kende Ishiguro de prijs toe voor …Lees verder op Wikipedia

Suggesties